Ana Sayfa / Basından / 2009 DIŞ TİCARET RAKAMLARIMIZ

2009 DIŞ TİCARET RAKAMLARIMIZ

02.02.2010 / Gazete Avrupa Köşe Yazım

 

Türkiye İstatistik Kurumu ve Gümrük Müsteşarlığı işbirliği ile oluşturulan geçici dış ticaret verileri geçtiğimiz hafta içinde TÜİK tarafından kamuoyuna açıklandı. Rakamları çok yönlü incelememiz tabii ki mümkündür ama 2009 yılının kriz yılı olduğu gerçeğinden yola çıkarak konunun incelenmesinde ve istatistik-i verilere bu noktadan bakmakta fayda görmekteyim.

 

Kim ne derse desin, bu yıl dış ticaret rakamlarında elde edilen en önemli veri “1987 yılından bu yana sadece iki defa ( onlarda da 1989’da -0,3 % ve 1999’da -1,4 % gibi küçük oranlarda ) düşüş gösteren ihracatımız, 2009 yılında rekor bir seviye olarak -22,6 % oranında gerileme göstermiştir”.

 

2009 yılı daha önceki kriz yıllarında yaşanan sadece ithalat gerilemelerinden farklı olarak, çok önemli ölçüde ihracat gerilemesi ile ülkemiz derinden etkilenmiştir. İktidar ve Başbakan 2009 krizinin teğet geçtiği ifadesini israrla kullanıyor olsa da, dış ticaret verilerimiz oldukça çarpıcı ve düşündürücüdür. Çünkü hepimizin de bildiği gibi hükümet 2009 krizinin çözümü olarak,  Türk halkını tüketime teşvik etme metodunu kullanmak istemiştir. Bu durumda da ihracat rakamlarında mevcut durum kaçınılmaz olmuş ve -22,6 % gibi pek de teğete vesile olmayan bir ihracat gerilemesi yaşanmıştır.

 

Krizin ülkemizdeki tüm olumsuzluklara karşı en önemli olumlu getirisi ise, ihracatın ithalatı karşılama oranındaki iyileşmedir. Dış ticaret dengemizde uzun yıllar sonra, geçtiğimiz Şubat ayında aylık baz ile 93 % gibi çok önemli bir seviye elde edilmiştir. Yıllık kümülatif ihracatın ithalatı karşılama oranında ise 2009 yılı için 72,6 % gibi son yılların en yüksek oranına ulaşılmıştır.

 

Bu kriz dönemine tüm olumsuzluklara rağmen yaşanan bir diğer olumlu gelişme de hububat ihracatımızda oransal olarak 432,6 % gibi önemli bir artış yaşanmasıdır. Hububattaki bu artışın sürdürülebilir olması için iktidarımızın üzerine önemli görevler düşmektedir. 2009 krizinin bize yaşattığı önemli edinimlerden biri de bu konudur. Kaynaklarımızın işlenmesi ve işgücü kullanımımız için tarım sektörüne gereken önem verilmelidir.

 

Bu arada ihracatta hububat gelişiminin karşısında en önemli oransal kayıp -48,9 % ile Demir-Çelik sektöründe yaşanmıştır. Bu sektör oluşan ihracat rakamları sonucu, 7 milyar 304 milyon dolarlık kayıp ile ilk sıradaki ihracat gerilememizdir. Demir-Çelik sektöründe dünya piyasalarının kriz nedeni ile daralması bu duruma etken gösterilse bile, üretim maliyetlerinin artış göstermesi ve ihracatın direkt teşvik edilmemiş olması gibi nedenler de bu düşüşte önemli etkenlerdendir.

 

2009 krizi döneminde hangi ülkelere ne ihraç ettik konusu ise oldukça ilginç bir konudur. Bu dönemde; yani 2009 yılında ihracat rakamlarımızda seçilmiş ülke gruplarına göre artış yaşanan tek bölge EFTA gurubu ülkeleridir. Basınımızın 2009 krizinden en çok etkilendiğini söylediği bölge ülkeleri yani İzlanda Cumhuriyeti, Avusturya Cumhuriyeti, Finlandiya Cumhuriyeti, Lihtenştayn Prensliği, Norveç Krallığı, İsveç Krallığı ve İsviçre Konfederasyonundan oluşan EFTA ülkelerine ihracatımız 32,7 % oranında artış göstermiştir.

 

Bu dönemde ihracatta en büyük oransal kayıp ise Karadeniz Ekonomik İşbirliği ülkelerinde yaşanmıştır. Bu ülkelerde toplam ihracatımızda 2008 yılına oranla – 41 % oranı ile yüksek oranda bir azalma söz konusudur. Rakamsal olarak en büyük ihracat kaybı ise OECD ülkelerinde 16 milyar 200 milyon dolar ile yaşanmıştır.

Bu arada önceki yıllardan farklı olarak, Irak en büyük 5 ihracat pazarlarımızdan biri olmuş ve Mısır ise ilk 10 ihracat pazarımızdan biri olmaya aday durumdadır. Gelişen ihracat pazarlarımız ise Mısır ve Irak dışında Libya, Suriye, Türkmenistan, Çin, Cezayir, Brezilya, Tayland gibi ülkelerdir.

 

Bu değerlendirmeler böyle sürüp gidebilir. Bütün bunlardan gerek ticaretlerimiz, gerekse ülkemizin yarınları için önemli noktalara varabiliriz ama bilmemiz gereken tek gerçek dış ticaretin önemidir. Ne yazık ki 2009 yılı dış ticaretimiz açısından yitirilmiş bir yıl olmuştur…

2009 yılı dış ticaretini değerlendirmeye çalıştığım bu yazıda son söz olarak, her zaman söylediğim ve en çok önemsediğim konuyu sizlere bir kez daha tekrar etmek istiyorum;

 “Üreterek ve ihraç ederek büyümeliyiz”…

 

Bahadır Özgün

02.02.2010 / Gazete Avrupa

Hakkında admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>