Ana Sayfa / SİYASET ÜZERİNE / NAZARBAYEV SONRASINDA KAZAKİSTAN’I KİM YÖNETECEK?

NAZARBAYEV SONRASINDA KAZAKİSTAN’I KİM YÖNETECEK?

Nursultan Äbişulı Nazarbayev Kazakistan Cumhuriyeti’nin ilk devlet başkanı siyasi sahneden çekildiğini açıkladı ama 27 yıl önce bağımsız Kazak devletinin kuruluşundan bu yana Cumhurbaşkanlığını yapan Nazarbayev artık 78 yaşında. Nazarbayev zaman zaman yurtdışında tıbbi tedavi görmek için siyasi sahneden kaybolmaktaydı. Sanırız artık bir plan dahilinde siyaset sahnesinden çekilmesine karar verildi ve 19 Mart 2019 tarihi itibariyle görevinden istifa etti. Kazakistan Cumhuriyeti de pek çok Sovyet sonrası devlet gibi; en üstteki iktidar koltuğundan, bir dizi himaye ağı ile devletin saflarından aşağı doğru akmakta, doğru bağlantıları olanlara para, iyilik ve güç dağıtmakta. Kazakistan gibi sistemleri olan ülkelerde geçişler bu nedenle oldukça karmaşık olmakta. Sistemde aksaklıklar olduğunda ne yazık ki, dramatik rejim değişikliği olmakta ve muhtemelen şiddet içeren güç mücadeleleri olmaktadır. Ancak Kazakistan Cumhuriyetinde dengeler kurulmuş ve güç sistematiği oluşmuş olduğu için Nazarbayev’in siyasi varisi, radikal değişim konusunda fazla istekli olmayan aynı bağların kurduğu piramidin mevcut zirvesine yakın biri olacaktır. Pek çok analistin olası Nazarbayev halefleri listesinin başında, Nazarbayev’in iktidarında ikinci sırada bulunan Senato’nun şu anki başkanı olan Kassym-Jomart Tokayev bulunuyordu. Nazarbayev’in istifası ile 2020 yılına kadar kalan görev süresi bitene kadar yetkisini devredeceği Senato Başkanı Kassym-Jomart Tokayev, yarın parlamentoda yemin ederek, yeni görevine başlayacak. Tokayev aslında vasıfsız bir lider değil. cheap iphone 8 case 1992’de Nazarbayev’in kabinesinde hizmet vermeye başladı. Yurt içinde ve yurt dışında etkileyici bir hükümet hizmeti özgeçmişine sahip. Ancak, Tokayev iç politikalar konusunda biraz yetersiz kalabilir ve halen 65 yaşında. cheap iphone 8 case outlet Yani Tokayev’in uzun bir cumhurbaşkanlığı yapabilmesi pek mümkün görülmüyor. Onun bu geçiş süreci için görevlendirildiği inancındayım. Yazımda sizlere bu geçiş dönemi sonrası için kimler Cumhurbaşkanı olabilir kısaca özetlemeye çalışayım? Önceki iki dönem Başbakan olan ve şimdi de Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı olan Karim Massimov güçlü bir isim. Massimov, Nazarbayev ailesine olan sadakatini kanıtlanmış iyi bir sicile ve Kazakistan’ın gelecekteki gelişimi için en önemli olduğu düşünülen bazı alanlarda kapsamlı bilgi birikimine sahip bir kişi. Ekonomi ve bütçe planlaması bakanı olarak görev yaptığı dönemde Nazarbayev’in 2008 mali krizinde krizi çok iyi yönetti ve hatta izleyen yıllarda ekonominin büyümesine çok yardımcı oldu. iphone 8 case for sale Dahası, Kremlin’le de bağlantılı olan bir Çin uzmanı olarak kabul edilmekte. Çin ve Rusya konusundaki uzmanlıkları önemli. Çünkü özellikle Kazakistan’ın son yıllarda ustaca dengelemeye çalıştığı en önemli konunun bu olduğu için Massimov ön plana çıkmakta. Ancak son dönemde Kazakistan hem ulusal hem de etnik kimliğini tanımlamaya çalıştığı için, etnik olarak Kazak olmayan birinin cumhurbaşkanlığını üstlenmesi mümkün değil. Bir Uygur olan Massimov, Kazakistan vatandaşıdır ancak etnik olarak Kazak değildir. cheap iphone 7 case outlet Kazakistan’ı ulus devlet olarak tanımlamaya çalıştıkları için birçok Kazak için bu önemli bir ayrımdır. Daha düne kadar %50 Rus %50 Kazak olan nüfusu %75 Kazak %25 Rus seviyesine çıkarmış olan Kazaklar için bölgenin içinden ve dışından gelen araştırmacılar; bu ideolojiyi en üst düzeyde inşa etmenin ve geleceği tanımlamak için bir araç olarak kullanmanın önemini vurgulamaktalar. Bu ideolojinin böyle bir düzeyde gelişimi ve uygulanması Kazak olmayan birine bırakılacak gibi gözükmemekte. Dikkate alınacak kişilerin listesinde bir sonraki sırada, Rusya Federasyonunda şu anda Büyükelçi olan Imangali Tasmagambetov yer alıyor. Kazakistan Cumhurbaşkanı olmaya yeterli bir kişi. 2002 yılından başlayarak, Nazarbayev’in yanında çeşitli görevlerde bulunmuştur. Almatı ve Astana belediye Başkanlıkları, Savunma Bakanlığı ve Büyükelçi olarak atanmasından hemen önce Başbakan Yardımcısı olarak da hizmet etmiştir. Nazarbayev ailesine oldukça yakın olan Tasmagambetov, hükümette her zaman önemli bir rol oynamıştır. Ancak, Tasmagambetov’un 2016 yılında Rusya Büyükelçisi olarak atanması Nazarbayev’in Cumhurbaşkanlığı için onun önünü kapaması olarak düşünülmekte. Çünkü Kazakistan Cumhuriyeti anayasayasına göre Cumhurbaşkanının son 15 yılını Kazakistan’da yaşayarak geçirmiş olması gerekmekte ve o iki yıldır Rusya’da yaşamakta. iphone 7 case for sale Sıklıkla bahsedilen başka bir halef, Dariga Nazarbayeva. Nazarbayev’in ilk kızı muhtemelen başkanlığı bir kaç nedenden dolayı babasından devralma şansına sahip. Birincisi, bugüne dek sağladığı siyasi tecrübenin tümü parlamentodaki görevlerinden edinmesi. Bugüne kadar zaman zaman vekaleten Başbakan, çeşitli kabine görevleri ve Başbakan Yardımcılığını görevlerini üstlendi. outlet iphone 7 case Senato’nun sözcüsü olma girişimi de dahil olmak üzere daha önemli rolleri de üstlenme çabasında. Ancak maalesef Kazakistan’da diğer Orta Asya ülkelerinden çok daha fazla kadınların ulusal politikada yeri olmadığı görüşü söz konusu. Bu nedenle çok gayretli olduğunu düşünmemize rağmen Cumhurbaşkanı olma ihtimali sadece bu nedenle karşısına engel çıkabilir. Sık sık Cumhurbaşkanlığı olasılığı olduğu söylenen bir başka Nazarbayev akrabası ise, Nazarbayev’in ikinci kızı Dinara’yla evli olan Rus eğitimli bir ekonomist Timur Kulibayev. Halyk Bank’ta çoğunluk hissesi olan Kulibayev’in sadece bu hisselerinin net değeri 3,8 milyar dolar. Kulibayev Kazakistan’ın en büyük ve en önemli enerji üretimi ve taşımacılığı şirketlerinin kurullarında görev yaptı. Ayrıca Kazakistan Boks Federasyonu Başkanı olarak Kazakistan’ın uluslararası sporlardaki yerini tanıtmakla çok ilgilendi ve halen Ulusal Olimpiyat Komitesi başkanlığı görevini yürütmekte. Nazarbayev’in görev süresinin çoğunun altyapı ve enerji sektörlerinde inisiyatifler oluşturmak ve uluslararası platformlarda iş birliklerini bir araya getirmek için harcadığı göz önüne alındığında, Kulibayev eğitimine ve tecrübesine dayanarak bu çalışmayı sürdürmek için ideal konumdadır. Kulibayev’in tek dezavantajı dağınık özel hayatıdır. Zengin ve sosyetik bir Kazak iş kadını olan Goga Ashkenazi ile evlilik dışı bir oğlunun olması ve bu çocuğu Dinara ile evliyken nüfusuna geçirmesi önünü kesen bir etkenmidir bilemeyiz. Aslında Batı’da böyle bir ilişki siyasi bir kargaşaya yol açacak olsa da, Kazakistan’da Sovyetler Birliği’nin çöküşünden sonra seçkinlerin bir kısmı bu tür ilişkilere girmiştir ama Dinara Nazarbayev’in kızı olması nedeniyle durum biraz karışık gibidir. Kazakistan’da 2020 yılında yapılacak olan Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden önce; Nazarbayev’in partisi Nur Otan işte bu isimlerden birini yeni lider olarak seçecek ve Cumhurbaşkanlığı için seçime sunacaktır. Tokayev, 2018 yılı başlarında BBC ile yaptığı bir röportajda , Nazarbayev’in 2020’de yeniden seçilme ihtimalinin düşük olduğunu belirten bir senaryodan bahsetmişti. İşte sanırım bu senaryo artık vizyona girdi. Uzun lafın kısası, bana kalırsa; tüm bu alternatiflerden Kulibayev’in iktidara sahip olacak olması biraz daha muhtemel. Tokayev vekaletinde Kazakistan, 2020 yılına kadar veya daha öncesinde Kulibayev’e hazırlanacak gibi. O bir yabancıdan ziyade aynı siyasi yapının, hem bölgesel hem de Batı ile olan bağlantıları ile sanki daha ideal gözükmekte. Mevcut ağları tamamen devretmeden ve Kazak devletinin bütünlüğünü tehdit etmeden patronaj dağıtmaya devam etmek için en iyi pozisyonda.

Hakkında Bahadir Ozgun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir